Tijdens de kerkdienst van afgelopen zondag ging de preek over een bezeten man.
'Toen Hij aan land gegaan was, kwam Hem een man uit de stad tegemoet, die door boze geesten bezeten was, en sinds lang had hij geen mantel meer aan en woonde niet in een huis, maar in de graven.'
Wat we kunnen leren van dit verhaal
Ik vond de uitleg van de voorganger erg mooi. De bezeten man was gevangen door zijn demonen. In de uitleg trok de voorganger een parallel met piekergedachten. Met dwangmatig ergens aan moeten denken, en daar niet van los kunnen komen.
Dat vind ik zeker herkenbaar. Ik kan me erg zorgen maken over iets, bijvoorbeeld over de tandarts. Een ander zegt:
'Joh, waar maak je je in vredesnaam druk over! Wat stelt dat nou voor, de tandarts.'
En dan hebben ze gelijk. Het stelt ook niets voor. Maar die wetenschap helpt niet. Ik ben als het ware bezeten van mijn angst voor de tandarts, en moet er steeds aan denken. Ik kan me er niet van losmaken.
Loskomen van je 'demonen' kan pijn doen
Tegelijkertijd zijn je demonen, zorgen, piekergedachtes etc. bekend terrein. Ze zijn vertrouwd. Dus hoewel je er last van hebt, is het nog niet eenvoudig om je ervan los te maken. Vandaar ook dat de bezeten man roept:
'Ik smeek u, dat gij mij niet pijnigt'.
Iedereen die wel eens in therapie is geweest, kan dit denk ik bevestigen. Om verder te komen, is het soms nodig om dingen onder ogen te zien en lós te laten. Dat kan een pijnlijk proces zijn.
Iedereen was bang voor deze man. Maar de voorganger benadrukte dat Jezus de man om zijn náám vraagt. Om wie hij is. Hij zoekt de mens achter de demonen.
Het verhaal in een notendop van 2 minuten
In onderstaand filmpje het verhaal even in een notendop!
Er is hoop!
De boodschap van het verhaal over de bezeten man is er één van hoop. Het is mogelijk om je los te rukken van de demonen die jou in hun greep hebben. De vraag is alleen: hoe doe je dat?
Ik denk dat stap 1 is om ze te herkennen als wat ze zijn: demonen, dwanggedachten die jou in hun greep hebben. De volgende stap is om een stapje terug te doen, en je demonen van een afstandje te bekijken. Op dat moment plaats je ze als het ware al buiten je.
Headspace
Wat mij hierbij erg helpt is Headspace. Dat is een meditatie app, die je helpt om de plek van stilte in jezelf/God te (her)vinden. Dit past ook goed bij het leiden van een eenvoudig leven.
Zelf lezen?
Geen bijbel in huis? Hier is een link waar je het verhaal van de genezing van de bezeten man online kunt lezen.
Geloven in een God niet bestaat, dat is de titel van het boek van de atheïstische ds. Klaas Hendrikse. Dat zijn al zoveel paradoxen in één zin, dat ik het boek wel moest lezen!
Ds. Klaas Hendrikse beschrijft op zeer humoristische wijze hoe het heersende godsbeeld tot stand is gekomen, en toont heel effectief aan, dat God als almachtige heer, die vanuit een riante troon in de hemel op ons neerkijkt, niet bestaat. Om dit uit te leggen vergelijkt Hendrikse God met een appeltaart:
'Uit gesprekken en publicaties leid ik af dat veel collega-theologen en predikanten het ermee eens zijn dat God geen appeltaart is. Voor de meesten schijnt dat iets anders te zijn dan rechtuit zeggen dat God dus niet bestaat. Er wordt op soms onnavolgbaar creatieve wijze om de hete brij heen gedraaid. Bijvoorbeeld: 'God is zo groot dat Hij niet hoeft te bestaan.' Met alle respect hoor, maar dat noem ik bellen blazen. Dat God bestaat wordt niet bevestigd of ontkend, maar in nevelen gehuld. Zo blijft de godgeleerde buiten schot, snapt God zelf nauwelijks meer of hij nu wel of niet bestaat, en begrijpen gewone mensen er helemaal niets meer van.'
Geloof ≠ geloven
Hendrikse maakt onderscheid tussen geloof en geloven. Geloof omschrijft hij als een opvatting die je kunt hebben, geloven noemt hij een manier van zijn: je bent of leeft gelovig.
Geloven is je manier van leven: hoe ga jij om met wat er gebeurt, hoe handel je en vanuit welke overtuiging. God is maar een woord, en om te geloven heb je het niet nodig. Het gaat om wat eronder ligt aan ervaring.
Hendrikse roept de kerk op haar oogkleppen af te gooien en zich open te stellen voor nieuwe geluiden en een nieuwe taal.
'Stel je voor, je weet van niets en je vraagt: 'Is hier ook een wc?' En je krijgt als antwoord: 'Ja, naast de consistoriekamer, ziet u daar de kerkrentmeester die bij het liturgische centrum staat te praten met de tertius van het breed moderamen van de classis?' Dan heb je toch al lang in je broek geplast?'
Ik vind dit boek in alle opzichten een aanrader: het leest prettig, ik barstte regelmatig in lachen uit, en ik heb er veel van geleerd. Wat wil een mens nog meer!
Praktische informatie over Geloven in een God die niet bestaat
God is voor mensen die niet beter weten. Die het idee van een God nodig hebben als troost, om zich door het leven te staan.
Dat is wat Willemijn Dicke (1970) dacht over het geloof. Ze was wat ze zelf noemt, een militant atheïst. Onder vrienden, noemde ze mensen die geloofden zelfs 'christenhonden'.
Willemijn Dicke toen ze nog atheïst was
In haar boek De sjamaan en ik beschrijft ze heel duidelijk hoe ze vroeger over geloven dacht:
'Ooit had religie een functie gehad in de maatschappij. Maar wij, modernen, hadden religie niet meer nodig. We konden natuurverschijnselen op wetenschappelijke wijze verklaren; het humanisme kon net zo goed regels aan reiken als de bijbel.'
Over haar moeder, die leed aan ongeneeslijke kanker en de wens uitsprak dat ze volgend jaar weer op de tennisbaan zou staan schrijft Willemijn:
'De wens om weer op de tennisclub rond te lopen en de wens om bij God inde hemel te zijn waren identitieke illusies voor mij. Begrijpelijk maar ontsprongenaan een geest die zijn eindigheid niet onder ogen durft te zien.'
En aan haar kind legt ze uit:
'Mensen hebben ooit een God verzonnen omdat ze dan regels krijgen voor hoe ze een goed leven moeten leiden. Dit mag wel en dat doe je maar liever niet en weer iets anders is absoluut verboden. Dat vinden ze te ingewikkeld om zelf te bedenken.'
Het mag duidelijk zijn: Willemijn Dicke had helemaal niets met religie. Hoe kan het dan dat ze een boek schreef waarin ze haar zoektocht naar zingeving beschrift. Een zoektocht waarbij ze onder andere te rade ging bij sjamaans, healers, goeroes, swami's en priesters?
Wat gebeurde er met Willemijn Dicke?
In de eerste plaats voelde Willemijn geen plezier en vreugde meer over haar leven. Haar leven was volgens maatschappelijke normen een succes, maar ze vond er 'helemaal niets meer aan.'
Alles wat ze deed voelde zinloos, en ze had vaak moeite om 's ochtends uit bed te komen. In het programma De Verwondering omschrijft ze haar zoektocht zelfs als een noodzaak en existentieel gat. Zelfs haar baan in de wetenschap, ooit het hoogst haalbare voor haar, voelde zinloos.
Ze begon met zenmeditatie, omdat dit haar een kwestie leeg van de geest trainen.
Eenheidservaring
Op een dag heeft ze tijdens een fietstocht met haar gezin ineens een heel bijzondere ervaring. Ze staat bovenaan de dijk te wachten en kijkt door de takken van de bomen om haar heen naar de lucht.
'De frisgroene blaadjes, sommige nog half opgerold aan de takken, filteren de zonnestralen tot stroboscopisch licht. Ineens los ik op. (...) Ik ben geheel opgegaan in de natuur, in alles.'
In het laatste hoofdstuk noemt Willemijn haar kennismaking met religie langs de weg van de mystiek. Van binnenuit. In haar boek is de bovengenoemde ervaring aanleiding om verder te gaan zoeken.
Overigens blijkt er een naam te zijn voor Willemijns ervaring: een eenheidservaring. Hij opent bij Willemijn voorzichtig een deur: is er misschien een werkelijkheid die zich niet laat kennen via wetenschappelijke methoden?'
Willemijn zoekt naar 'een beetje lichtheid en lol in haar leven,' waarbij ze benadrukt dat ze niet haar denkvermogen opzij wil schuiven!
Eén van de dingen die me trof in haar boek is het spanningsveld tussen haar ratio en praktische kant enerzijds en anderzijds de spirituele ervaringen. Zo wordt ze door een sjamaan bewerkt met een vogelveer en vraagt ze zich bezorgd af of die wel schoon is.
Willemijn schrijft dat mensen hun vrijheid inleveren voor de bescherming van de kerk. En dan concludeert ze: 'Ik heb niet eens de bescherming van de kerk gerkegen in ruil voor het inleveren van mijn vrijheid. Ik heb uit eigen beweging dit leven met diploma's, een hypotheek en nette buren gekozen.'
Als ze naar een bijeenkomst gaat voor het medicijnwiel vraagt haar man grappend: 'Ga je op je bezemsteel of met de auto?' Om die passage heb ik hartelijk moeten lachen : )))
'De niet cognitieve aanvliegroute heeft me tot nu toe meer opgeleverd dan al die boeken en ansaalystes bij elkaar.'
Pater Rycho merkt op dat als ze altijd tegenwind heeft, het misschien tijd is om haar scheepje te keren.
Als je voortdurend je best loopt te doen om dingen voor elkaar te krijgen en het lukt niet, overweeg dan eens om stil te zitten, zodat je gevonden kunt worden. (Ook Pater Tycho).
Belangrijke vraag: 'Moet jij jouw ziel geweld aandoen door het leven dat je nu leidt?'
'Ik gun iedereen een religieus besef, maar ik weet dat er geen rationale weg bestaat naar die andere werkelijkheid. Anders dan wetenschappelijke inzichten verloopt de route naar geloof niet stapje voor stapje, netjes geordend van premisse naar argument naar bewijs.'
Hoe is het nu Met Willemijn Dicke
In interviews lees ik dat Willemijn Dicke zichzelf nu als een stuk stabieler omschrijft. Ook camoufleert ze haar geloof niet meer. Ze omschrijft zichzelf als een 'liefdevollere moeder en een rustiger mens.'
Mijn conclusie over De sjamaan en ik
Eigenlijk vind ik de titel verkeerd gekozen, want daardoor had ik eigenlijk geen zin om het boek te lezen. Ik verwachtte een zweverig boek over vage sjamaans... Maar het feit dat Willemijn Dicke universitair geschoold is, en zelf al huiverig voor zweverig gedoe, maakte dat ik mijn twijfels over het boek al snel kwijtraakt.
Overigens eindigt Willemijns zoektocht bij de christelijke mystiek.
Willemijn blijft kritisch gedurende haar zoektocht
Als ik dingen zweverig vond in het boek, dan was Willemijn de eerste die dit zelf al benoemde : ) Daarmee val ik feitelijk in dezelfde valkuil waarin Willemijn ook altijd viel: mensen beoordelen op hun intelligentie en opleiding. Hoe hoger de opleiding, hoe meer waarde ik echt aan hun oordeel. Het speelde mij bij het lezen van dit boek in ieder geval behoorlijk parten.
Met wetenschappelijke achtergrond zingeving zoeken
Juist het feit dat zo'n hoogopgeleide vrouw op deze manier zingeving zocht, maakte dat het me interesseerde. Iemand met een wetenschappelijk achtergrond, die zich nu dus niet in de luren laat leggen, en dan toch vatbaar zijn voor het idee dat er meer is tussen hemel een aarde. Het maakte me nieuwsgierig en hoopvol. Ik was benieuwd of ze antwoorden zou vinden, en zo ja welke.
Opvallend vind ik dat, dat toen Willemijn zich openstelde voor de mogelijkheid dat er meer is tussen hemel een aarde, onderzoekender werd dan ze was als wetenschapper ; )
Al met al heb ik het boek met veel plezier gelezen, en stemt het beslist tot nadenken.
Praktische informatie over De sjamaan en ik
De sjamaan en ik is voor 19,95 te koop bij bol.com. Maar ik haalde het boek uit de bieb.
Wil je meer weten over Willemijn, bezoek dan haar website.
Ik vind Teea Goans lied 'Letter from God' erg mooi.
Vanwege de melodie maar meer nog vanwege de lyrics. De boodschap dat je 'het verschil' kunt maken: door in je directe omgeving een goed mens te zijn, draag je bij aan het grote geheel! Daarnaast luister ik er ook graag naar in moeilijke tijden. Ik vind het bemoedigend.
